Quantitative easing (QE), po polsku luzowanie ilościowe, to polityka banku centralnego polegająca na skupie aktywów finansowych, głównie obligacji skarbowych, za nowo wykreowane rezerwy. Stosuje się ją, gdy stopa referencyjna jest już blisko dolnej granicy. QE powiększa bilans banku centralnego i nie zmienia samej stopy.
Jak QE dociera na rynek walutowy
QE działa dwoma kanałami, które kończą się w tym samym miejscu: w oczekiwaniach co do stóp procentowych.
Pierwszy to kanał portfelowy. Bank centralny kupuje obligacje od banków, funduszy i ubezpieczycieli, płacąc rezerwami. Ceny obligacji rosną, więc rentowności spadają, a sprzedający mają gotówkę do ulokowania gdzie indziej. Drugi to kanał sygnalizacyjny: program skupu mówi rynkowi, że bank zamierza utrzymać luźną politykę przez dłuższy czas, co obniża oczekiwaną ścieżkę stóp krótkoterminowych.
Kwotowania walut reagują na różnicę oczekiwanych ścieżek stóp w dwóch gospodarkach, a nie na wielkość bilansu. Dlatego reakcja na ogłoszenie QE zależy od tego, co było wycenione wcześniej. Program mniejszy od oczekiwań albo taki, który tylko potwierdza zapowiadane od miesięcy plany, bywa punktem, po którym waluta rośnie, spada albo prawie się nie rusza. Nie istnieje reguła wiążąca QE z kierunkiem i ten wpis takiej reguły nie podaje.
Skala ruchu przekłada się na rachunek wprost. Na EUR/USD przy standardowym locie 100 000 EUR jeden pips wart jest 10 USD, więc ruch 60 pipsów to 600 USD: dodane do wyniku, jeśli kurs poszedł w stronę pozycji, i odjęte, jeśli poszedł przeciwnie. Wartości pipsa i wielkości kontraktu dla konkretnego instrumentu sprawdza się w specyfikacji na platformie.
QE, QT i obniżka stóp to nie to samo
Te trzy pojęcia bywają mieszane, więc warto je rozdzielić.
- Obniżka stóp zmienia cenę pieniądza jednodniowego: samą stopę referencyjną.
- QE zmienia ilości. Bank kreuje rezerwy i zmniejsza podaż długu o dłuższym duration. Bilans rośnie.
- QT (quantitative tightening), czyli zacieśnianie ilościowe, odwraca ten proces: bilans się kurczy, przez zaprzestanie reinwestycji zapadających obligacji albo przez ich sprzedaż.
Oba wymiary są niezależne. Bank centralny może jednocześnie podnosić stopę i zmniejszać bilans, co część banków robiła od 2022 r., i może utrzymywać stopę bez zmian, wciąż kupując.
Gdzie publikowane są programy skupu
Programy ogłasza się w komunikatach samych banków centralnych — to źródła pierwotne, dostępne bezpłatnie:
- Rezerwa Federalna rozpoczęła skup aktywów na dużą skalę w listopadzie 2008 r., z kolejnymi programami w 2010, 2012 i w marcu 2020 r. — federalreserve.gov.
- Bank Anglii uruchomił skup obligacji skarbowych w ramach Asset Purchase Facility w marcu 2009 r. — bankofengland.co.uk.
- EBC ogłosił program skupu aktywów sektora publicznego w styczniu 2015 r., a pandemiczny program awaryjnego skupu w marcu 2020 r. — ecb.europa.eu.
Decyzje i komunikaty dotyczące polskiej polityki pieniężnej, w tym stopy referencyjnej NBP, publikuje Narodowy Bank Polski — nbp.pl. Treść decyzji, wynik głosowania i podane kwoty sprawdzaj u samego banku — komentarz rynkowy jest tylko komentarzem.
Gdzie sprawdzić terminy: posiedzenia banków centralnych i godziny publikacji znajdziesz w kalendarzu ekonomicznym ABF Trade.
Otwórz rachunek w ABF Trade, aby obserwować reakcję par walutowych na komunikaty banków centralnych na własnej platformie.
